زمان مطالعه : ۴ دقیقه

در مورد دایره رنگ شناسی ( دایره رنگ ایتن ) چه می دانی؟

اکثر افراد علاقمند به هنر، با دایره رنگ “ایتن” آشنایی دارند. با شناخت این دایره رنگ می توانی در کمترین زمان، بهترین انتخاب را برای ترکیب رنگ های متمم و یا مکمل داشته باشی و این ترکیب رنگ ها را در انواع بخش های زندگی به کار بگیری: استایل روزانه، دکوراسیون خانه و…، همه و همه می توانند با کمک دایره رنگ ایتن و قوانین آن جذاب تر و حرفه ای تر به نظر برسند. البته که مثل تمام جنبه های دنیای هنر، در رنگ شناسی هم برخی از اصول و قوانین برای خلق بهترین اثر و ایجاد ترکیبات جدید زیر پا گذاشته می شوند.

 “یوهان ایتن”، رنگ شناس سوئیسی با طراحی و ترسیم دایره رنگ و تجزیه و تحلیل آن، به درک بیشتر رنگ ها کمک کرد. دایره رنگ ایتن، دایره ای است که از کنار هم قرار گیرفتن رنگ های آن، تجزیه طیف نور مرئی به دست می آید.

بر اساس دایره رنگ ایتن، زرد، قرمز و آبی سه رنگ اصلی هستند و در طبیعت هم دیده می شوند، یعنی این رنگ ها از ترکیب هیچ رنگ های دیگری به وجود نمی آیند اما از ترکیب این سه رنگ، رنگ های زیادی به وجود می آید. با ترکیب رنگ های اصلی هم رنگ مشکی به دست می ِآید. در نتیجه می توانیم بگوییم اگر زرد، آبی و قرمز وجود نداشت، ما شاهد یک دنیای بدون رنگ بودیم. هر زمانی که به ترکیب رنگ لباس هایت فکر می کنی یا برای چیدمان منزل به یاد رنگ ها هستی، در حقیقت از دستاوردهای ایتن بهره می بری! 

در این دایره سه رنگ اصلی در هسته مرکزی و در یک مثلث متساوی الاضلاع وجود دارند. در کناره های مثلث و در هسته میانی دایره، رنگ‌ های اصلی دو به دو با هم ترکیب شده و سه رنگ ثانویه که نارنجی، سبز و بنفش هستند را به وجود آورده اند. یعنی از ترکیب هر دو رنگ اصلی، یک رنگ فرعی به وجود می آید: زرد + قرمز = نارنجی/ زرد + آبی = سبز/ قرمز + آبی = بنفش. پس رنگ های ثانویه یا فرعی هم برای ما اهمیت زیادی دارند. در لایه بیرونی دایره، رنگ های ترکیب شده از رنگ های اولیه و ثانویه قرار دارند. این ۶ رنگ، به ما ۶ رنگ دیگر هم می دهند: زرد نارنجی- زرد سبز- قرمز نارنجی- قرمز بنفش- سبز آبی- آبی بنفش. 

۱۲ رنگی که به این طریق به دست می آیند، رنگ هایی هستند که در تجزیه طیف مرئی نور دیده می شوند. این دایره رنگی، دایره رنگ ایتن نام دارد. 

رنگ های روبروی هم در دایره بیرونی، رنگ های مکمل هستند، مانند:

زرد و بنفش/ قرمز و سبز/ آبی و نارنجی.

قرارگیری رنگ های مکمل در کنار هم، جذاب ترین و کامل ترین ترکیب رنگ است؛ چرا که در واقع کمبودها و نقصان های هر رنگ را کامل می کند. به عنوان مثال، رنگ قرمز که یک رنگ اصلی است، برای این که تمام ویژگی های دو رنگ اصلی دیگر را در کنار خود داشته باشد و کامل به نظر برسد، به رنگ سبز که ترکیب دو رنگ زرد و آبی (دیگر رنگ های مکمل) است نیاز دارد. در طبیعت هم رنگ های مکمل نقش ویژه ای دارند. به عنوان مثال ترکیب رنگ گل قرمز و برگ های سبز آن، گل بنفشه که بنفش است و میانه آن زرد است و…. 

تضاد یا کنتراست رنگ ها با همدیگر، یکی از ویژگی هایی است که باعث جذابیت آن ها می شود و کمک می کند بیشتر به چشم بیایند. به نظر ایتن ۷ تضاد رنگی وجود دارد: تضاد فام (رنگ مایه؛ به معنای کنتراست رنگ های خالص)، تضاد رنگ های مکمل، تضاد تاریک و روشن، تضاد سرد و گرم، تضاد هم پایه (به معنای تضاد رنگ های هم خانواده و طیف یک رنگ خاص)، تضاد کیفیت (میزان خلوص یا ترکیب رنگ ها با رنگ های دیگر یا سفید و مشکی)، تضاد کمیت (وسعت سطوح). همه این تضادها می توانند ابعاد تازه ای از رنگ ها را نمایان کنند یا در صورتی که به نادرستی به کار روند، جلوه رنگ ها را از بین ببرند.

ایتن همچنین مبدع رنگ های گرم و سرد است. رنگ های گرم شامل نارنجی و قرمز و زرد و رنگ های سرد شامل آبی و سبز و بنفش هستند که البته درجه خلوص یا ترکیب رنگی آن ها در میزان سردی یا گرمی آن ها مؤثر است. بیشترین تضاد سرد و گرم به نظر ایتن، بین دو رنگ زرد و بنفش است.

بر اساس دایره رنگ ایتن، کدام ترکیب رنگی مورد علاقه توست؟ دوست داری با کدام تضادهای رنگی استایل کنی یا از هم نشینی چه رنگ هایی در اتاق خواب بهره ببری؟

منودلیار مقاله های زیر را به تو پیشنهاد می کند:

هنر درمانی برای کاهش استرس و افسردگی

معنی آوانگارد چیست؟ با هنر و استایل آوانگارد بیشتر آشنا شویم

سالوادور دالی؛ هنرمند شگفت انگیز سوررئالیست